عکسهایی از حاشیه دوازدهمین جشن خانه سینما

نگاهی به چهار سریال شبانه ماه رمضان تا حالا

فعلا فقط " بزنگاه "

حقیقت این است که هیچ کس از سریال های مناسبتی ، مجموعه های هر شبی و طنزهای نود شبی توقع زیادی ندارد. یعنی کسی انتظار ساختار و ریتم و تدوین و فیلمبرداری درست و حسابی ندارد.(اگر بود چه بهتر ولی نبودش هم مسئله ای ایجاد نمی کند). تنها انتظاری که از این مجموعه ها می رود این است که مخاطب را به هر نحوی که می تواند، پای تلویزیون بنشاند. چرای این کم توقعی از مجموعه ها را نمی دانم. چون به هر حال بودجه ای هم صرف ساخت آن ها می شود که از قضا گاهی کم هم نیست. و نکته ی بعدی هم این که مخاطبان این سریال ها خیلی گسترده هستند. از هر قشر و هر طبقه ی فرهنگی و اجتماعی تماشاگر دارند و در نتیجه این مجموعه ها می توانند روی درصد وسیعی از افراد جامعه تاثیر بگذارند. حواسمان باشد که منظور از این تاثیر گذاشتن، بدآموزی یا پند و نصیحت نیست. قرار هم نیست مردم از سریال هایی که می بینند درس زندگی بگیرند. نه اتاق نشیمن خانه های ما کلاس درس است و نه کارگردان ها معلم! اما آن تاثیری که از آن صحبت می کنیم یک بحث زیبایی شناسی است. تاثیر یعنی مخاطب را به مقوله ی زیبایی حساس کنیم. این زیبایی هم چیزی فراتر از مثلا نحوه ی پوشش یا مدل موی بازیگران یک مجموعه است.(گرچه همه ی این ها هم در مرتبه ای جزیی از آن به حساب می آیند.) زیبایی شناسی یعنی تماشاگر نسبت به میزانسن، تدوین و طراحی صحنه، هر چند ناخودآگاه، سخت گیری نشان دهد. یعنی تصاویر گل درشت اذیتش کند و قدر یک کلوزآپ یا لانگ شات خوب را بداند. گریه ها و خنده های تصنعی و زورکی را از واقعی تشخیص بدهد و بالاخره بفهمد که کدام مجموعه از لحاظ بصری بهتر است و بیننده ی آن شود.
حالا به سراغ سریال های ماه رمضان امسال برویم و ببینیم کدامشان این ویژگی را دارند که سطح سلیقه مخاطبش را بالاتر ببرند؟جواب البته هیچ کدام است.
سریال های شبکه های دو و پنج که تقریبا در دیده نشدن با هم مسابقه گذاشته اند. هر دو تای این مجموعه ها همه ی المان های لازم برای خسته کردن تماشاگر را دارند. مجموعه "مثل هیچ کس" یک داستان کهنه و قدیمی را روایت می کند که در یک خانواده کهنه و قدیمی هم اتفاق می افتد.( این خانواده دقیقا همه چیزشان از چهره و لباس و خانه و مشکلات و برخوردهایشان با یکدیگر و روابطشان کهنه و قدیمی است و خواهش می کنم این صفت را با خانواده سنتی اشتباه نگیرید!) هر چه بیشتر دنبال نکته ای برای تعقیب این سریال بگردید کمتر به نتیجه می رسید. سریال شبکه5 یعنی "مامور بدرقه" هم وضعیت چندان بهتری ندارد. البته چون قرار نیست مثل سریال شبکه دو جدی باشد طبیعی است که کمی قابل تحمل تر است اما اگر فکر کرده اید که سیروس گرجستانی و جواد رضویان به بامزه شدن سریال کمکی کرده اند سخت در اشتباهید. در واقع به نظر می رسد سازنده ی مجموعه از این دو چهره استفاده کرده که با یادآوری سابقه شان در سریال های قبلی و شخصیتشان در همان سریال ها مخاطبش را جذب کند و گاهی هم بخنداند!خلاصه این که در این دو سریال تقریبا هیچ نکته ی جذابی وجود ندارد چه در داستان و روایت و چه در ساختار، بالا بردن سلیقه و زیبایی شناسی که پیشکش!
سریال "روز حسرت" از هر نظر از دو سریال قبلی چند پله جلوتر است. دم دست ترین دلیلش هم طراحی صحنه و لباسش است که لااقل شبیه لباس هایی است که دوروبرمان می بینیم. و خب حضور بازیگرانی مانند فرامرز قریبیان و افسانه بایگان مردم را برای دیدن هر مجموعه ای کنجکاو می کند چه برسد که کارگردان مجموعه سیروس مقدم باشد که نمی دانم چه طور این کار را می کند ولی به هر حال هر چیزی که می سازد با خیل عظیم مخاطب رو به رو می شود. البته سریال چند فاکتور برای پربیننده شدن دارد از جمله قضیه ی دو همسری و کمی هم حضور عوالم ماورالطبیعه. اما "روز حسرت" را ببینید و در حسرت شنیدن یک دیالوگ خوب یا یک منطق داستانی درست و حسابی بمانید. تازه هنوز به قسمت ماوراالطبیعه ماجرا هم نرسیده ایم. این مجموعه به شدت از عدم شخصیت پردازی درست رنج می برد. شخصیت منفی ماجرا بیشتر دست و پاچلفتی است تا این که بدمن باشد و شخصیت های مثبت هم انقدر خوبند که اعصاب تماشاگر را به هم می ریزند. نه برای خوب بودنشان دلیل محکمه پسندی هست و نه برای بد بودنشان. دیالوگ ها هم تقریبا نزدیک به فاجعه است. برای اثباتش هم فقط کافی است چند تا از دیالوگ هایی را که قریبیان و بایگان یا پورسرخ و شریفی نیا خطاب به هم می گویند، بشنوید. شنیدنشان گاهی آدم را از خنده روده بر می کند. ولی به هر حال مقدم شگردی دارد که نمی گذارد سریالش پایین تر از حدی بیاید که تماشاگرش را کلا از دست بدهد. حالا این شگرد استفاده از بازیگران مطرح است یا پرداختن به سوژه های کمتر پرداخت شده، این دیگر به طور دقیق معلوم نیست.
اما "بزنگاه" که تا این جا بهترین سریال ماه رمضان است.(البته اگر با برخی حساسیت های ایجاد شده برایش مشکلی پیش نیاید که از روند طبیعی اش خارج شود!) به نظر می رسد بیشترین مخاطب را هم دارد که البته ساعت مناسب پخش آن را هم نباید نادیده گرفت که بهترین ساعت پخش در ماه رمضان را دارد. سریال عطاران کمدی واقعی است. به این معنی که هر قسمتش را که ببینید کلی سوژه و دلیل برای خندیدن، آن هم از ته دل، پیدا می کنید. انگار عطاران بعد از مهران مدیری تنها کسی است که قدر شوخی های خوب فیلمنامه اش را در اجرا می داند و آن ها را هدر نمی دهد. اما تفاوتش این است که مدیری حالا و به خصوص با دو سه مجموعه ی آخرش(مرد هزار چهره و باغ مظفر و ...) نشان داده که به آن مقوله ی زیبایی شناسی ابتدای بحثمان هم بی توجه نیست. باید ممنون مدیری باشیم که تماشاگر ما دیگر به هر چیزی نمی خندد و خنداندنش کار دشواری شده که از عهده ی هر کسی ساخته نیست به جز مثلا خود مدیری و بعد هم عطاران. مهمترین ویژگی "بزنگاه" این است که اصول اولیه ی کار درست است. بازیگران سر جای خودشان هستند و تکلیف سریال با خودش مشخص است. قرار است بخنداند و این کار را خوب هم انجام می دهد. کاربلد بودن عطاران هم اول از انتخاب بازیگرانش مشخص می شود. حمید لولایی می توانست تکراری و خسته کننده باشد(مثل یکی دو سریال دیگرش)ولی نیست. مرجانه گلچین با حضور فوق العاده و موثرش بعد از چند سال کشف خارق العاده ای به حساب می آید.(با این همه استعداد کمدی، حیف آن سال ها که در سریال های ملودرام بازی می کرد.) بازیگر خردسال مجموعه هم پدیده ای است. شیرین و بامزه است و از لوس بازی ها و حماقت های معمول بچه های سریال ها ندارد. اهمیت بازیگران خوب مجموعه هم به خاطر جنس شوخی های فیلمنامه است. سروش صحت همیشه شوخی های بامزه ای در آستین دارد اما شوخی هایش در اجرا خودشان را نشان می دهد. شوخی کلامی نیستند بلکه بیشتر متکی بر چهره و حالات بازیگران هستند.(فقط یک بار به مرجانه گلچین نگاه کنید که حین گفتن دیالوگش لب به دندان می گزد تا ببینید اگر همین حرکت نبود چقدر دیالوگ بیمزه از آب در می آمد و حالا چقدر خنده دار است). عطاران ریتم را هم خوب متوجه می شود. سریالش یکدست و با ریتم خوبی پیش می رود. هیچ صحنه ای را بیش از اندازه کش نمی دهد(چیزی که در سریال های مناسبتی به خصوص خیلی دیده می شود). مثلا دعواهای میان صابر و نادر خیلی به موقع قطع می شوند.
تا این جا که "بزنگاه" همه ی فاکتورهای یک سریال مناسبتی خوب را دارد. یعنی هم تماشاگر را جذب می کند و هم راضی اش می کند. و در این شرایط و با نگاه به بقیه ی مجموعه ها همین هم نعمت بزرگی است. اما کاش سازندگان "بزنگاه" پا را فراتر از این می گذاشتند. کاش در کنار راضی نگه داشتن مخاطب، در روایت و ساختار مجموعه شان هم ابتکاری به خرج می دادند. به زیبایی بهای بیشتری می دادند. عطاران استعداد تجربه دنیاهای بزرگتر را دارد. کاش درجا نزند.

سینمای ما ـ صوفیا نصرالهی

رمضان با تلویزیون

ماه رمضان درراه است و از سه شنبه همین هفته دلها به ضیافت خدا میروند و روح های آماده به آنچه دلها  را در این مسیر یاری کند جواب مثبت می دهند. و تلویزیون مثل چند سال اخیر برای این ماه برنامه های زیادی تهیه کرده که سریالهای تلویزیونی از این جمله اند.

سریال  روز حسرت

سریال  روز حسرت را سیروس مقدم برای شبکه یک کارگردانی می کند و قصه آن به نوعی زمین را به برزخ مربوط می کند و فرامرز قریبیان بازیگر اصلی این مجموعه است . قریبیان از بازیگرانی است که در انتخابهایش سختگیر است . او در سینما و تلویزیون هر نقشی را برای بازی نمی پذیرد . چند سال پیش این بازیگر کهنه کار در سریال نیستان بازی کرد و سال گذشته در یک یا دو تله فیلم حضور یافت و اکنون بازی در سریال ۳۰ قسمتی روز حسرت را پذیرفته است. بنابراین در یک پیش بینی که دور از ذهن هم نیست می توان نتیجه گرفت  روز حسرت می تواند به یکی از سریالهای موفق ماه رمضان تبدیل شود.

سریال مثل هیچکس

سریال مثل هیچکس کار عبدالحسین برزیده است که او برای شبکه ۲ کارگردانی کرده است و بازیگر اصلی ان حسین یاری است . مثل هیچکس داستانی اجتماعی دارد و حسین یاری در این سریال نقش داداشی را بازی می کند. یاری از بازیگران مطرح سینما و تلویزیون است که با بازی در سریال شب دهم در نقش حیدر نشان داد که بازی در مدیوم تلویزیون را می شناسد و می تواند تماشاچی را برای شبهای پی در پی با قصه سریال و شخصیت خود همراه کند.

سریال بزنگاه

تا حالا رضا عطاران را در نقش آدمهای کلاش و به اصطلاح مفت خور دیده ایم. در سریال های خانه به دوش ٬ متهم گریخت ٬ ترش و شیرین و در فیلم سینمایی توفیق اجباری او این نقش را بخوبی ایفا کرد اما او را تاکنون در نقش معتاد ندیده ایم و اگر کمی صبر کنیم با شروع ماه رمضان و آغاز پخش سریال بزنگاه که خود عطاران آن را کارگردانی می کند می توانیم او را در این نقش هم ببینیم. فیلمنامه سریال بزنگاه به سرپرستی سورش صحت نوشته شده است که سالهاست با عطاران رفیق است و آنها به خوبی ذائقه و روش کار یکدیگر را می شناسند.

سریال مامور بدرقه

سیروس گرجستانی را ۲ سال پیش ماه رمضان در شبکه ۳ سیما دیدیم . او در سریال متهم گریخت نقش اصلی را بازی می کرد که مردی بدبخت و آس و پاس بود که برای بهبود وضعیت معیشتی خود و خانواده اش تلاش می کرد. امسال گرجستانی به شبکه ۵ آمده است تا در ماه رمضان نقش یک مامور نیروی انتظامی را در سریال مامور بدرقه بازی کند. ماموری که در آخرین ماموریت خود با مشکلی روبرو می شود . جالب این جاست که در این سریال جواد رضویان نیز حضور دارد. گرجستانی و رضویان هرچند هر دو از کمدین های پرطرفدار هستند اما تاکنون در هیچ کاری در کنار هم بازی نداشته اند.

از سه شنبه که ماه رمضان آغاز می شود باید منتظر آغاز جشنواره سریالهای ماه رمضان تلویزیون هم بود. سریالهایی که بیشتر مردم ایران را بعد از افطار خانه نشین می کنند. مردم با این اثار می خندند ٬ می گریند ٬ فکر می کنند و خلاصه زندگی را به نوعی دیگر تجربه می کنند.

مراسم چهلمين روز درگذشت خسرو شكيبايي در خانه‌ هنرمندان ايران برپا مي‌شود

مراسم چهلمين روز درگذشت خسرو شكيبايي بازيگر خاطره‌هاي «هامون»، «مدرس»، «خانه سبز»، «روزي روزگاري» 9 شهريورماه سال جاري در خانه‌ي هنرمندان ايران برپا مي‌شود. جمشيد شاه‌محمدي، مديرعامل شركت فرهنگي «چهره‌ آزاد» به عنوان مجري برپايي اين مراسم  توضيح داد: دراين برنامه كه از ساعت 18 تا 21 برپا مي‌شود، قرار است قسمت‌هايي از مستند خسرو‌ شكيبايي كه در حال ساخت است به‌نمايش درآيد و سپس داريوش مهرجويي، ناصر تقوايي، داود رشيدي، ايرج‌راد و محمدرضا جعفري‌جلوه معاون سينمايي درباره‌ي خسرو شكيبايي سخنراني كنند.
شاه ‌محمدي با اشاره به فيلمي كه درباره‌ي اين هنرمند توسط اين شركت ساخته شده است، ادامه داد: كار درحال انجام است و در تلاش هستيم اثر فاخري را درشان نام اين هنرمند بسازيم كه نهايتا در 90 دقيقه احتمالا براي پخش به تلويزيون سپرده مي‌شود.
وي افزود: دراين فيلم مستند جمشيد مشايخي درلوكيشن مجموعه‌ي «روزي روزگاري» درباره‌ي خسرو شكيبايي صحبت خواهد كرد.
مراسم چهلمين روز درگذشت خسرو شكيبايي با همكاري خانه‌ي سينما، انجمن بازيگران خانه‌ي تئاتر و شهرداري تهران برپا خواهد شد و قرار است لوح يادبودي از طرف برگزار‌كنندگان مراسم به خانواده‌ي خسرو شكيبايي اهدا ‌شود.
خسرو شكيبايي پس از سال‌ها نقش‌آفريني در سينماي ايران، جمعه، 28 تير، در سن 64سالگي بر اثر سكته‌ي قلبي در بيمارستان پارسيان از دنيا رفت.‌